Beter eten

Koolhydraten: vriend of vijand?

Koolhydraten staan negatief in het daglicht. Boze tongen beweren dat je ze vandaag nog moet schrappen uit je voedingspatroon. Ze zijn niet goed voor ons en ook nog eens behoorlijke dikmakers. Maar kloppen die beweringen wel? Moet je koolhydraten écht verbannen? Laten we gelijk maar met de deur in huis vallen: nee! Je hebt ze juist nodig. Lees in dit artikel waarom dat zo is.  

Wat zijn koolhydraten eigenlijk?
Koolhydraten zijn voedingsstoffen, net als eiwitten en vetten, die in ons voedsel zitten. Ze geven energie en bevatten net als eiwitten per gram 4 kilocalorieën. Vetten bevatten per gram 9 kilocalorieën. Andere benamingen voor koolhydraten zijn trouwens suikers of zetmeel.

Soorten koolhydraten
Koolhydraten kun je verdelen in verschillende soorten. Je hebt de enkelvoudige, tweevoudige en meervoudige koolhydraten: ook wel monosachariden, disachariden en polysachariden genoemd. De enkelvoudige koolhydraten bestaan uit één suikermolecuul, ook wel sacharide genoemd (glucose, fructose of galactose). Tweevoudige koolhydraten (disachariden) bestaan uit twee suikermoleculen/sachariden. Voorbeelden hiervan zijn maltose, sucrose en lactose (melksuiker). De meervoudige koolhydraten bestaan uit lange strengen aan elkaar verbonden suikermoleculen/sachariden. Wanneer we praten over koolhydraten gaat het dus over verschillende soorten.

Waar zitten koolhydraten in?
Koolhydraten zitten in allerlei soorten producten. De enkelvoudige en tweevoudige koolhydraten zitten in:

  • melk
  • fruit
  • snoep
  • frisdrank
  • koek
  • tafelsuiker

Meervoudige koolhydraten kun je vinden in:

  • brood
  • granen
  • aardappelen
  • peulvruchten
  • groenten

Kortom, in bijna elk product zit wel iets van koolhydraten. Het mag duidelijk zijn dat de koolhydraatrijke producten zoals koek, frisdrank en snoep producten zijn waar geen nuttige voedingsstoffen in zitten.

Is een koolhydraatarm dieet gezond?
En hoewel sommige mensen dus anders beweren, zijn koolhydraten dé belangrijkste brandstof voor hersenen en centraal zenuwstelsel. Eet je te weinig koolhydraten dan functioneer je niet goed en bestaat de kans op tekorten aan belangrijke voedingsstoffen. Kortom, koolhydraten heb je nodig!

Zijn koolhydraten dikmakers?
Nee, koolhydraten zijn geen dikmakers! We worden dik doordat we meer energie binnenkrijgen dan we verbruiken (positieve energiebalans). Wil je afvallen dan moet je juist voor een negatieve energiebalans zorgen. Dit betekent minder energie binnenkrijgen dan je verbruikt. Of je op een dag brood eet of ‘s avonds een bord pasta neemt doet niet terzake, als je maar binnen je SmartPoints® budget blijft. Het is op dit moment vooral een trend om koolhydraten als boosdoener te zien. Maar klopt dit? Nee, het zijn belangrijke voedingsstoffen die je nodig hebt.

Afvallen begint bij minder eten
Afvallen betekent minder eten, maar ook gezondere en bewustere keuzes maken.  Het SmartPoints budget biedt hierin houvast. Binnen dit kader kun je eigen keuzes maken en ga je richting het doel wat je wilt bereiken. Maar koolhydraten volledig schrappen? Ja: snoep, frisdrank, fastfood en koek vooral schrappen of met mate. Maar volkoren producten zoals volkorenbrood, zilvervliesrijst, groente, fruit en peulvruchten? Nee, dat moet de basis zijn van jouw voedingspatroon.


Bronnenlijst
1.Whitney E, Rolfes, SR. Understanding Nutrition. Twaalfde druk. Wadsworth: Cengage Learning; 2008. Hoofdstuk 4
2. De jong, F.M. Ons voedsel. Over wat erin zit, hoe het wordt gemaakt & wat het met ons doet. s’- Graveland; Fontaine Uitgevers BV; 2008. Hoofdstuk 2